Dawno temu we Lwowie

 

Patron

Maurycy Allerhand (1868 - 1942), jeden z najznakomitszych prawników polskich XX wieku, przez wiele lat piastował funkcję profesora Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Jego szerokie zainteresowania koncentrowały się nie tylko wokół prawa, ale i etnografii czy zaawansowanej matematyki, co sprawia, że można o nim mówić jako prawdziwym erudycie, wiodącej postaci epoki. Postać ta jest symbolem czytelnym dla współcześnie żyjących synów Temidy i najlepiej personifikuje wartości, jakimi w swojej działalności kieruje się Instytut.

Co więcej, naukowa spuścizna Profesora Allerhanda stanowi klamrę spinającą kolejne pokolenia prawników – przedruki jego dzieł stanowiły podstawowy przewodnik dla prawników doby transformacji ustrojowej lat dziewięćdziesiątych i do dziś są często cytowaną pozycją w najpoważniejszych rozprawach prawniczych.

obraz Marka MunzaMaurycy Allerhand urodził się w 1868r. w Rzeszowie. Studia prawnicze odbył w Wiedniu, gdzie uzyskał także tytuł doktora. Następnie, przeniósłszy się do Lwowa, niemal do ostatnich dni prowadził z synem Joachimem kancelarię adwokacką. Profesor Allerhand był uniwersalnym humanistą w pełnym tego słowa znaczeniu: choć nie angażował się czynnie po stronie żadnej partii politycznej i nie należał do żadnego stronnictwa, nieobce były mu problemy lwowskiej społeczności, wśród której cieszył się wielkim szacunkiem. Wraz z Wiktorem Chajesem (wiceprezydentem Lwowa) skupiał swoje wysiłki na przekonaniu licznej lwowskiej mniejszości żydowskiej o konieczności asymilacji z Polakami.
W latach 1919-1939 brał intensywny udział w pracach Komisji Kodyfikacyjnej RP, wnosząc wiele kluczowych projektów z zakresu postępowania cywilnego, prawa upadłościowego i istotnie wzbogacając swoją wiedzą jej obrady. W trakcie dwudziestoletniej pracy w Komisji zyskał opinię “znakomitego prawoznawcy (...) z weną kodyfikatorską”.     W sferze Jego prawniczych zainteresowań znajdowało się prawo handlowe, upadłościowe oraz procedura cywilna. Warto w szczególności wskazać na jego istotny wkład w stworzenie nowatorskiego Prawa upadłościowego i Prawa  o postępowaniu układowym. Profesor był także członkiem Trybunału Stanu.

Jesteśmy przekonani, że najwspanialszym pomnikiem, jaki można postawić wybitnemu intelektualiście jest powołanie do życia Instytutu naukowego poświęconego jego pamięci. Na wyborze Maurycego Allerhanda na patrona Instytutu zaważył jednak nie tylko jego dorobek naukowy o ponadczasowym znaczeniu, ale i godne życie, w tym niezłomna postawa wobec okrucieństwa czasów, w jakich żył. Potwierdzenie wielkości dzieła Profesora Allerhanda stanowi bez wątpienia fakt, że u progu przemian gospodarczych związanych ze zmianą ustrojową jego komentarz do Kodeksu Handlowego (wyd. 1935) był wielokrotnie wznawiany i służył jako podręcznik młodym adeptom prawa gospodarczego.


Ambicją twórców Instytutu jest kontynuowanie dzieła Patrona oraz jednoczenie środowisk prawniczych wokół przyświecającej im idei kształtowania efektywnego systemu prawnego.

Polecamy również biogram Profesora Allerhanda w serwisie Wikipedia, również w wersji niemieckojęcznej.

Idea

Jednym ze statutowych celów działalności Instytutu Allerhanda jest prowadzenie działalności zmierzającej do upamiętnienia osoby i dzieła Patrona Instytutu, Profesora Maurycego Allerhanda, jak również tradycji i dziedzictwa polskiej myśli prawniczej.

Maurycy Allerhand, którego biografię zamieszczamy na osobnej podstronie, był postacią wyjątkowo zasłużoną dla systemu prawnego i społeczeństwa Rzeczypospolitej. Na uwagę zasługują przede wszystkim jego dokonania związane z uczestnictwem w Komisji Kodyfikacyjnej II RP oraz jego aktywność jako profesora i adwokata. W dziale Dawno temu we Lwowie znajdą Państwo m.in. galerię zdjęć Profesora jak również zbiór jego zeskanowanych pism o charakterze zawodowym, jak i osobistym. W najbliższym czasie udostępniona zostanie także podstrona zawierająca filmy dotyczące Maurycego Allerhanda jak i jego czasów.

Polska myśl prawnicza, szczególnie ta z okresu dwudziestolecia międzywojennego, charakteryzowała się bardzo dynamicznym rozwojem i postępowością. W okresie tym powstało wiele aktów prawnych o zasadniczym znaczeniu, które do dziś kształtują ustrój prawny naszego kraju. W niedługim czasie dział Dawno temu we Lwowie obejmować będzie także tematykę poświęconą tym zagadnieniom.

Pamiątki lwowskie

Indeks studenta Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

 

Student Jan Trojan, rok immatrykulacji 1922. Ostatni wpis w indeksie dotyczy przedmiotu prowadzonego przez Maurycego Allerhanda.

Indeks

Publikacje i akty prawne II RP

Memoriał w sprawie techniki ustawodawczej


"Memorjał Wydziału Prawa i Umiejętności politycznych Uniwersytetu, Towarzystwa Prawniczego i Związku Adwokatów Polskich we Lwowie w sprawie techniki ustawodawczej."

Autorem memoriału jest Juliusz Makarewicz, w pracach uczestniczyli także Maurycy Allerhand, Tadeusz Brzeski, Roman Longchamps de Berier, Kamil Stefko, Ernest Till oraz Ingacy Weinfeld.

Zamieszczony plik PDF jest dużej wielkości, dlatego zaleca się kliknięcie na odsyłacz prawym przyciskiem myszki i wybranie opcji "zapisz jako".

Memoriał

 

Uzasadnienie projektu prawa o postępowaniu układowym


"Niniejsze uzasadnienie dotyczy projektu prawa o postępowaniu układowym, przyjętego przez Kolegium Uchwalające Komisji Kodyfikacyjnej i ogłoszonego w wydawnictwie "Komisja Kodyfikacyjna" - podkomisja postępowania układowego (...). Uzasadnienie, opracowane przez referenta Br. Stelmachowskiego, zostało rozpatrzone przez podkomisję (w następującym składzie: przewodniczący J. J. Litauer, członkowie St. Car, M. Allerhand, W. Miszewski, S. Skąpski, Br. Stelmachowski, Z. Rymowicz) i z pewnymi zmianami przez nią przyjęte. (...)"

(Ze wstępu)

Uzasadnienie projektu prawa o postępowaniu układowym