Kurier Allerhanda

Adres e-mail:


O Instytucie

„Okres powojenny nie sprzyjał docenieniu polskiej myśli prawniczej międzywojnia i dzieła kodyfikacji prawa, jakie wówczas nastąpiło. (...) Jednym z najwybitniejszych jurystów-kodyfikatorów był Maurycy Allerhand, profesor najsilniejszego ówczesnego polskiego naukowego ośrodka prawniczego, Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. (...) Jest bez wątpienia bardzo dobrym patronem dla instytutu zaawansowanych studiów prawnych”.

dr Adam Redzik



Trybunał Konstytucyjny uwzględnił zażalenie Instytutu Allerhanda złożone w ramach programu "Strażnica Konstytucyjna"

30 lipca 2015

Sądowy nadzór nad kampanią referendalną – Trybunał Konstytucyjny uwzględnił zażalenie Instytutu złożone w ramach programu „Strażnica Konstytucyjna”

22 lipca br. Trybunał Konstytucyjny wydał postanowienie uwzględniające złożone przez Instytut Allerhanda, w ramach prowadzonego przez siebie programu „Strażnica Konstytucyjna”, zażalenie na postanowienie TK z dnia 28 października 2014 r. o nienadaniu dalszego biegu skardze konstytucyjnej Tomasza Leśnika (Kraków Przeciw Igrzyskom), reprezentowanego pro bono przez adw. dr Arkadiusza Radwana, Prezesa IA.

 

Spór dotyczy konstytucyjności art. 35 ustawy o referendum lokalnym (URL), w zakresie sposobu uregulowania legitymacji (kręgu osób uprawnionych) do wystąpienia z wnioskiem o sprostowanie nieprawdziwych danych i informacji w ramach kampanii referendalnej (tzw. tryb 24 h).

Skarga została złożona po wyczerpaniu drogi prawnej, tj. po prawomocnym zakończeniu postępowania przed Sądem Okręgowym, a później Sądem Apelacyjnym w Krakowie, prowadzonego przez Instytut Allerhanda w przedmiocie sporu o rzetelność kampanii referendalnej (prawdziwość hasła „bo igrzyska to metoda na smog”). Sądy obu instancji odmówiły wówczas wnioskodawcy legitymacji do wystąpienia z wnioskiem w trybie referendalnym (24 h) ze względu na „brak interesu prawnego”. Takie rozumienie art. 35 URL w zw. z art. 510 § 1 KPC narusza – w opinii Instytutu – narusza szereg praw i zasad konstytucyjnych, tj. (i) prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji); (ii) prawo wyborcze – prawo do udziału w rzetelnie przeprowadzonym referendum lokalnym (art. 2 i art. 4 w zw. z art. 62 ust. 1 i art. 170 Konstytucji); (iii) zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji); (iv) zasadę dostatecznej określoności prawa (art. 2 Konstytucji). Z tego powodu, oraz z uwagi na doniosłe znaczenie problemu dla praw obywatelskich, Instytut zdecydował się na przyjęcie sprawy do programu „Strażnica Konstytucyjna”.

Żalonym postanowieniem z dn. 28 października 2014 r. Trybunał, odmawiając nadania skardze dalszego biegu, uznał, iż art. 35 URL nie narusza przysługujących skarżącemu wskazanych wyżej praw podmiotowych, przyjmując, że skarżący domaga się sądowej kontroli trybu przeprowadzenia referendum oraz sądowej kontroli debaty toczącej się w czasie kampanii referendalnej. TK stwierdził również, iż nie można porównać sytuacji prawnej uczestnika i organizatora referendum – również w kontekście legitymacji do wystąpienia z wnioskiem 24 h.

Zdaniem Instytutu, ujętym w zażaleniu na w/w postanowienie, problem prawny jest bardziej systemowy i przejawia się w sądowej ochronie prawa do udziału w referendum, które nie powinno być ograniczone wyłącznie do głosowania, a powinno uwzględniać również pełnoprawne uczestnictwo w kampanii referendalnej – w tym możliwość skorzystania z ustawowego mechanizmu weryfikacji jej rzetelności. Takie prawo powinien mieć każdy uprawniony do wzięcia udziału w referendum, nie zaś wyłącznie podmioty mające w tym indywidualny interes prawny.

Opinię tę podzielił Trybunał, uwzględniając złożone zażalenie. Uwzględnienie zażalenia oznacza skierowanie skargi do rozpoznania na rozprawie. O dalszych losach sprawy - będziemy informować.

Nad uwzględnionym przez Trybunał zażaleniem, a także nad wcześniejszymi etapami sprawy, pod merytorycznym przewodnictwem i opieką adw. dr Arkadiusza Radwana pracował zespół Instytutu Allerhanda, w tym Weronika Tokaj, Tomasz Regucki i Mariusz Purgał oraz stażyści IA ze szczególnym wyróżnieniem Julii Styrylskiej i Piotra Morawskiego.