Allerhand Lecture Series: dr Ewa Waszkowska

„Patentowanie wynalazków biotechnologicznych - wybrane aspekty”

Kolejne Spotkanie w ramach cyklu Allerhand Lecture Series, które odbyło się 22 maja 2012 r. o godzinie 17:00 w siedzibie Instytutu Allerhanda przy Placu Sikorskiego 2/7.

Naszym Gościem była dr Ewa Waszkowska - ekspert w dziedzinie biotechnologii w Departamencie Badań Patentowych Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej.

Dr Waszkowska w swoim wystąpieniu „Patentowanie wynalazków biotechnologicznych – wybrane aspekty” przedstawiła dynamicznie rozwijającą się dziedzinę biotechnologii, której rozwiązania można chronić patentem. Prelegentka wskazała również, że mimo możliwości uzyskania ochrony patentowej na ogromną paletę rozwiązań, nie wszystko można opatentować, a wyłączenia te mają swoje uzasadnienia.

Komentatorem wykładu był dr Marcin Ożóg, członek Kadry Naukowej Instytutu Allerhanda.

 

Dr Ewa Waszkowska - ekspert w dziedzinie biotechnologii w Departamencie Badań Patentowych Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. Zajmuje się klasyfikacją międzynarodową, bada aktualny stan wiedzy, a także sprawdza wnioski patentowe z dziedziny biotechnologii pod kątem merytorycznym. Posiada doświadczenie w szkoleniu egzaminatorów Urzędu Patentowego na wczesnym etapie ich kariery oraz kandydatów na rzeczników patentowych, w szczególności w odniesieniu do biologii i chemii.
Magister biologii (Uniwersytet Warszawski, 1993 r.); doktor biochemii (Polska Akademia Nauk, 1999 r.); badacz w dziedzinach biochemii i biotechnologii (Instytut Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk; Wydział Nauk Farmaceutycznych na Uniwersytecie w Padwie).

Abstrakt wystąpienia:
Obecnie patenty udzielane są na wynalazki dotyczące mikroorganizmów, wektorów, DNA/RNA, białek, przeciwciał, izolowanych antygenów, szczepionek jak i roślin i zwierząt transgenicznych. Patenty obejmują także metody angażujące izolację albo oczyszczanie materiału biologicznego, klonowanie genów i otrzymywanie białek, metody diagnozowania oraz skriningu i inne.
Wynalazki biotechnologiczne wywołują wiele kontrowersji ze względu na swoją specyfikę, ponieważ dotyczą zagadnień związanych z otaczającym nas światem natury, często z życiem ludzi i zwierząt. Ma to swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie, które obfituje w rozstrzygnięcia spraw będących „hot potatoes” świata wynalazków, począwszy od rozstrzygania kwestii fundamentalnych – interpretacji przepisów dotyczących np. wyłączeń w biotechnologii, a skończywszy na konkretnych problemach dotyczących zdolności patentowej wynalazków biotechnologicznych. Na przykład, sporym echem odbija się do dziś rozstrzygnięcie ETS dotyczące patentowania zarodkowych komórek macierzystych otrzymanych z zarodka ludzkiego. W sprawach –„broccoli case” i „tomato case” dotyczących patentowania czysto biologicznych sposobów hodowli roślin – decyzje zapadły, ale rozstrzygnięcia zostały ponownie zakwestionowane. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w 2010 r. w sprawie Monsanto Technology LLC przeciwko Cefetra BV, odnośnie zakresu ochrony patentowej wynalazków dotyczących sekwencji DNA, wypowiedział się odnośnie interpretacji przepisów Dyrektywy Biotechnologicznej. Natomiast, w marcu 2010 r. Amerykański Sąd Okręgowy Pierwszej Instancji wydał decyzję unieważniającą patenty na ludzkie geny BRCA1 i BRCA2, których właścicielem była firma Myriad. Decyzja ta odbiła się szerokim echem, była dyskutowana i komentowana w mediach na całym świecie. Powyższe fakty dobitnie świadczą o tym, że  wyzwaniem w przyszłości będzie znalezienie punktu równowagi pomiędzy skuteczną ochroną z punktu widzenia przemysłu biotechnologicznego, a regulacjami dotyczącymi wynalazków w obszarach wrażliwych etycznie lub ze względów środowiskowych.